English            
ایمیل |  سامانه کتابخانه |  سامانه اداری |  سامانه آموزش |  سامانه تغذیه |  انتشارات |  فناوری اطلاعات|  كانون دانش آموختگان |  سامانه نشریات  
خانه
درباره مفید
آموزش
دانشكده ها
پژوهش
مراکز مطالعاتی
کتابخانه
پذیرش
دانشجویان
رويدادها

عنوان : نشست علمی «حق شهروندی اقلیت های دینی در جامعه اسلامی» در دانشگاه مفید برگزار شد.
کد خبر : ۱۴۴۱
تاريخ :
 ۱۳۹۶/۰۱/۳۰ 
ساعت : ۱۵:۴۸:۱۱
به گزارش روابط عمومی دانشگاه مفید، نشست دوم از سلسله نشست های علمی: «جُستارهایی در باب اسلام و حقوق بشر»، تحت عنوان: «حق شهروندي اقليت هاي ديني در جامعه اسلامي» روز دوشنبه ۲۸ فروردين ۱۳۹۶، توسط مرکز مطالعات حقوق بشر دانشگاه مفید و با سخنراني جناب آقای دکتر عبدالرّحیم سلیمانی، عضو هیات علمی دانشگاه مفید برگزار شد.



دکتر سلیمانی در ابتدای این نشست با اشاره مختصر به مباحث نشست گذشته در رابطه با آزادي دين، اظهار داشتند كه عدم تحميل دين يك اصل مسلّم قرآني است و بحث حق شهروندي اقليت هاي ديني و بالاتر از آن حق شهروندي غير مسلمانان، از فروع و حتي نتايج بحث آزادي دين است. 
ايشان بحث خود را با اين سوال آغاز نمودند كه آيا حقوق شهروندي غير مسلمانان در جامعه اسلامي بايد رعايت شود؟ 
عضو هيات علمي دانشگاه مفيد با توضيح اينكه منظور از حقوق شهروندي غيرمسلمانان در اين بحث، حقوق شهروندي برابر با مسلمانان در جامعه اسلامي است افزودند كه بنا بر تعاليم اسلام و برداشتي كه از قرآن و روايات داريم، حق شهروندي هيچ ارتباطي با دين ندارد و اصلي ثابت و مسلم براي انسان به ما هو انسان است و رعایت این حق امری لازم می باشد. ايشان با تاكيد بر وجود شرايط استثناء، اظهار داشتند كه امور استثنايي و خاص در همه فرهنگ ها وجود دارد كه منكر آن ها نيستيم و معتقديم كه وجود آنها ضروري بوده و مخالف با حقوق شهروندي نيست. بعنوان مثال رهبر مسلمانان نمی تواند یک غیر مسلمان باشد چرا که شرایطی که برای انتخاب او برای این سمت وجود دارد در غیر مسلمان قابل جمع نیست.
عضو هیات علمی دانشگاه مفید در ادامه بحث خود، سوالي را به اين صورت مطرح نمودند كه آيا فتواهايي از فقهاي مسلمان صادر شده كه بر عدم برابري حقوق شهروندي مسلمان و غير مسلمان تاکید داشته باشد يا حقوق شهروندی آنان را ناديده بگيرد؟ 
و در پاسخ اظهار داشتند که اینگونه فتاوا در متون فقهی ما زياد است و البته ما بر آن ها نقد داریم و نقدهای ذکر شده در چارچوب همان سنت فقهی است که این فتاوا از ان نشات می گیرد. ایشان در رابطه با فتاوای صادر شده اینگونه اظهار داشتند که در مراجعه به این فتاوا، چند نکته باید در نظر گرفته شود:
1- زمانی که در قرآن مجید امری به صراحت تاکید شده باشد نیاز به رجوع به روایات و فتاوا نیست؛
2- هیچ کدام از فقهای شیعه نگفته اند که فتاوابی ما عین اسلام است؛
3- متدولوژی تنظیم شده برای صدور فتاوا توسط فقها، مسلم و قطعی نیست؛
4- استفاده از متدولوژی تنظیمی به دلیل اینکه عملی انسانی است قطعی و غیرقابل نقد نیست؛
5- بر اساس فقه سنتی کسانی که به این مباحث وارد می شوند حق تنظیم متدولوژی خود را خواهند داشت؛
6- آنچه به عنوان مشهور ذکر شده را نمی توان قطعا عین اسلام دانست؛
7- بر اساس چارچوب سنت فقهی هر فتوایی قابل نقد است؛
عضو هیات علمی دانشگاه مفید در ادامه بحث خود بر اساس نکته های فوق نقدهایی را بر اساس آیات قرآن و اعمال حکومت اسلامی در زمان پیامبر (ص)، امام علی (ع) و برخی خلفا و همچنین استناد به اصول عقلی بر فتاوای محدود کننده حقوق شهروندی غیرمسلمانان وارد کرده و در ادامه با استناد به آثار سه تن از عالمان سنتي به اثبات مدعاي خود در رابطه با برابري حقوق شهروندي مسلمان و غير مسلمان در جامعه اسلامی پرداختند. 
ايشان با استناد به نظر آيت الله سبحاني در كتاب «مسائل جديد كلامي»، در باب احترام به حقوق اقلیت ها اظهار داشتند که آیت الله سبحانی در این کتاب با استناد به آیات 9 ، 10 و 11 سوره مبارکه ممتحنه و آیه 46سوره مبارکه عنکبوت ، رعایت حقوق اقلیت های غیر مسلمان را در صورت رعایت حقوق اکثریت و عدم ایجاد ضرر برای جامعه اسلامی لازم شمرده و وظیفه مسلمانان را این دانسته اند که با رعایت عدالت و خوش رفتاری با ایشان رفتار کرده و حقوق آنان را به طور کامل رعایت نمایند.



دکتر سلیمانی در ادامه بحث خود با ذکر نظر آيت الله جوادی آملي در كتاب «دين شناسي» افزودند که آیت الله جوادی آملی ابتدا مبنای خود را بر این اصل استوار می کنند که احترام به اقلیت ها ابتدا بر این اساس است که در مقام ارزیابی ما نمیتوانیم تشخیص دهیم که اقلیتها در جامعه اشتباه کرده اند یا با حق عناد دارند و تاکید می کنند که زندگی مسالمت آمیز با غیر مسلمانان از باب اضطرار و تظاهر و سازش سیاسی نیست بلکه نوعی سازش انسانی است و از قرآن بر می آید که ادیان مختلف می توانند با پذیرش خطوط کلی دین همدیگر زندگی مسالمت آمیز داشته باشند و مسلمانان موظفند با غیر مسلمانانی که با آنها مسالمت آمیز برخورد می کنند با عدالت رفتار کنند چرا که بر اساس تعالیم قرآن زندگی مسالمت آمیز در کنار ادیان و مکاتب مقبول است.
مدرس حقوق بشر دانشگاه مفید در نهایت با استناد به كتاب هاي «رساله حقوق و اسلام آيين فطرت»، از آثار مرحوم آيت الله منتظري(ره)، گفتند که آیت الله منتظری (ره) در این کتب اینگونه می گویند که در گذشته کشورها و حاکمیت ها به شکل کنونی دارای قانون اساسی نبودند و حاکمیت ها با اقلیت های دینی هر کشور قراردادی خاص مبتنی بر تامین حقوق آنان با شرایطی، منعقد می نمودند و طرفین ملتزم به رعایت آن بودند. اما درشرایط کنونی که کشورها دارای قانون اساسی می باشند و حقوق همه افراد در قانون اساسی هر کشوری معین و مشخص شده است، رای دادن اقلیت ها به قانون اساسی که در حکم میثاق ملی می باشد، حکم همان قرار داد ذمه را دارد. پس حکومت اسلامی بر اساس قرار داد ذمه ملزم به رعایت حقوق آنان است و ...
دکتر سلیمانی در پایان با گریز به مباحث مربوط به نشست آزادی دین و اشاره به ممنوعیت قرآنی و عقلی اکراه و اجبار در دین، گفتند که عدم رعایت حقوق شهروندی در تمام امور مربوطه، مصداق بارز اکراه بوده و جایز نمی باشد. 
سومین نشست از سلسله نشست های علمی «جستارهایی در باب اسلام و حقوق بشر»، تحت عنوان «حق آزادی بیان و آزادی شنیدن»، روز دوشنبه۴ ارديبهشت 1396 در دانشگاه مفید، اتاق 420 گروه علوم سیاسی با سخنراني جناب آقای دکتر سلیمانی برگزار خواهد شد. 
علاقه مندان برای دسترسی به فیلم نشست های برگزار شده توسط مرکز مطالعات حقوق بشر می توانند به کانال آپارات دانشگاه مفید مراجعه نمایند.


بازگشت           چاپ چاپ